Кирүү
2027-жылы AI-компанияны кайсы өлкөдө өнүктүрүүгө болот: Кыргызстандабы, БАЭдеби, Сингапурдабы, Эстониядабы же Улуу Британиядабы?
Кыргызстандын Жогорку технологиялар паркынын салык жеңилдиктери, эл аралык салыштыруу жана технологиялык бизнести көчүрүү боюнча практикалык жол-жоболор.
ДИСКЛЕЙМЕР
Бул материал 2027-жылга карата бизнести пландаштыруу үчүн 2026-жылдын 15-октябрына карата жеткиликтүү болгон эрежелердин жана расмий түшүндүрмөлөрдүн негизинде даярдалды. Алардын 2027-жылы колдонулушу мыйзамдарга кийин киргизиле турган өзгөртүүлөргө жараша болот.
Материал маалымат берүү максатында даярдалган жана жеке салыктык же юридикалык консультацияны алмаштырбайт. Бизнести каттоодон же көчүрүүдөн мурда колдонуудагы ченемдерди жана алардын конкреттүү бизнеске карата колдонулушун текшерүү зарыл.
Жасалма интеллект тармагындагы компания (AI-компания) өнүмүн бир өлкөдө сатып, иштеп чыгуучуларды башка өлкөдөн жалдап, ал эми эсептөө инфраструктурасын үчүнчү өлкөдө жайгаштырышы мүмкүн. Мындай учурда бизнестин өзүн кайсы өлкөдө каттап, өнүктүрүү керек?
Жооп компаниянын ишмердигине жараша болот. Пайда алып келген программалык өнүмдү иштеп чыгуучу компания үчүн маанилүү болгон шарттар моделдерди окутууга көп каражат жумшаган изилдөө лабораториясынын муктаждыктарынан айырмаланат. Салыктар менен катар кадрларды, банктык эсептешүүлөрдү, эсептөө ресурстарына жеткиликтүүлүктү жана кардарлардын талаптарын баалоо зарыл.
Бул салыштырууда Кыргызстанды да карап чыгууга негиз бар. Кыргыз Республикасынын Жогорку технологиялар паркынын (ЖТП) талаптарга жооп берген резиденттери атайын режимдин алкагында пайда салыгынан, кошумча нарк салыгынан (КНС) жана сатуудан алынуучу салыктан бошотулат. Ошол эле учурда ЖТПнын Дирекциясына 1% өлчөмүндөгү чегерүү сакталат, ал эми тиешелүү ченемдердин колдонуу чөйрөсүнө кирген кызматкерлер үчүн киреше салыгынын 5% жеңилдетилген ставкасы колдонулат.
Төмөндө беш юрисдикциянын айырмачылыктары жана AI-бизнести Кыргызстанга көчүрүү кайсы учурда практикалык жактан пайдалуу болушу мүмкүн экени каралат.
Технологиялык компаниялар үчүн кандай салык моделдери бар?
Таблицада 2026-жылдын 15-октябрына карата айрым корпоративдик салык эрежелери берилген. Европа эки өзүнчө мисал — Эстония жана Улуу Британия аркылуу көрсөтүлгөн. Бул салыштырууда «Европанын» бирдиктүү салык режими деген түшүнүк колдонулбайт. Таблица бизнести жүргүзүүнүн жалпы чыгымдары боюнча рейтинг болуп саналбайт. КНС, кызматкерлерге кеткен чыгымдар, менчик ээлеринин салыктары, атайын чегерүүлөр жана режимге кирүү шарттары жыйынтыкка олуттуу таасир этиши мүмкүн. Ири эл аралык топтор минималдуу салык салуу эрежелерин да өзүнчө талдоого тийиш.
Юрисдикция / режим | Негизги корпоративдик салыктар жана төлөмдөр | Эмнени эске алуу керек |
|---|---|---|
Кыргызстан — ЖТП | Атайын режимдин алкагында пайда салыгынан, КНСтен жана сатуудан алынуучу салыктан бошотуу; чет өлкөлүк берүүчүлөрдөн тиешелүү иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алууда КНС боюнча салык агентинин милдеттеринен бошотуу; түшүмдүн тиешелүү базасынан ЖТПнын Дирекциясына 1% чегерүү | Резидент макамы жана ишмердикке, кирешелерге, экспортко коюлган талаптарды сактоо зарыл. Чегерүү түшүмдөн эсептелет, ошондуктан аны пайда салыгынын ставкасы менен түз салыштырууга болбойт, бул тууралуу ЖТП режиминин баяндамасында кеңири жазылган. |
БАЭ — жалпы эрежелер | Салык салынуучу кирешенин 375 000 AEDге чейинки бөлүгүнө, бул сумманы кошкондо, 0%; андан ашкан бөлүгүнө 9% | Чек түшүмгө эмес, салык салынуучу кирешеге тиешелүү. Атайын режимдер жана ири эл аралык топтор боюнча БАЭнин Каржы министрлигинин корпоративдик салык эрежелерине ылайык өзүнчө талдоо талап кылынат. |
БАЭ — эркин зона | Шарттар аткарылганда белгиленген талаптарга жооп берген кирешеге (Qualifying Income) 0%; мындай талаптарга жооп бербеген салык салынуучу кирешеге 9% | Эркин зонада катталуу жетишсиз. Qualifying Free Zone Person макамын, кирешенин мүнөзүн жана башка шарттарды текшерүү керек. |
Сингапур | Корпоративдик салыктын стандарттуу ставкасы — салык салынуучу кирешенин 17%ы | Жарым-жартылай бошотуулар, талаптарга жооп берген жаңы компаниялар үчүн жеңилдиктер жана башка IRAS чаралары иш жүзүндөгү жүктү азайтышы мүмкүн. Белгилүү бир салык жылына каралган убактылуу чараларды 2027-жылга автоматтык түрдө колдонууга болбойт. |
Эстония | Пайдага, адатта, ал бөлүштүрүлгөндө салык салынат: бөлүштүрүүнүн таза суммасынын 22/78 бөлүгү, бул салыкка чейинки пайданын 22%ына барабар | Пайданы компанияда калтыруу, адатта, бул салыкты төлөөнү кийинкиге жылдырат. Бирок айрым чыгымдарга жана төлөмдөргө да Эстониянын Салык жана бажы департаментинин эрежелери боюнча салык салынат. Ошондуктан түшүндүрмөсүз «пайда салыгы 0%» деп көрсөтүү туура эмес. |
Улуу Британия | Негизги ставка — 25%; шарттар аткарылганда аз өлчөмдөгү пайда үчүн ставка — 19%; эки чектин ортосунда Marginal Relief жеңилдиги колдонулушу мүмкүн | Пайданын базалык чектери — £50 000 жана £250 000 HMRC ставкаларына ылайык колдонулат. Кыска отчёттук мезгилдерде жана байланышкан компанияларды эске алганда бул чектер төмөндөтүлөт. |
Эскертүү
Бул материал маалыматтык-талдоо максатында гана даярдалган. Ал Кыргыз Республикасынын же башка мамлекеттердин мыйзамдарынын расмий чечмелениши, жеке салыктык же юридикалык консультация, ошондой эле Кыргыз Республикасынын Жогорку технологиялар паркынын резиденти макамын алуунун же салык жеңилдиктерин колдонуунун кепилдиги болуп саналбайт.
Берилген маалымат материал даярдалган учурга тиешелүү жана өзгөрүшү мүмкүн. Каттоо, бизнести көчүрүү жана салык режимдерин колдонуу жөнүндө чечимдер колдонуудагы мыйзамдарды, ишмердиктин мүнөзүн жана конкреттүү компаниянын жагдайларын эске алуу менен кабыл алынууга тийиш.
БАЭнин эркин зоналарын баалоодо талаптарга жооп берген жана режимден чыгарылган ишмердик түрлөрүнүн тизмелериндеги өзгөрүүлөрдү эске алуу керек: Каржы министрлигинин 2025-жылдагы №229 чечими 2023-жылдагы №265 чечимди алмаштырган. Режимди тандоодо компаниянын ишмердиги жана кирешелери колдонуудагы ченемдерге ылайык келерин текшерүү зарыл.
AI-компаниялар эмне үчүн Кыргызстандын ЖТПсын карап чыгышы керек?
Көптөгөн AI-компаниялар программалык камсыздоону иштеп чыгып, экспорттойт. Дал ушул ишмердиктин мүнөзү ЖТП режимин колдонууга мүмкүнчүлүк түзөт. Өнүмдүн сүрөттөмөсүндө «жасалма интеллект» деген сөздүн болушу жеңилдик алууга негиз боло албайт: аткарылган иштер, келишимдер жана киреше булактары маанилүү.
AI-тиркемелерди, машиналык үйрөнүүгө негизделген программалык өнүмдөрдү же чет өлкөлүк кардарлар үчүн чечимдерди иштеп чыгуучу компания өз ишмердигин ЖТПнын талаптары менен салыштырышы керек. Негизинен жабдууларды кайра саткан же уруксат берилген багыттарга кирбеген кызматтарды көрсөткөн компания бул режим автоматтык түрдө колдонулат деп эсептебеши керек.
Чет өлкөдөн иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуудагы КНС жеңилдиги — ЖТПнын өзүнчө артыкчылыгы. ЖТПнын резиденттери берүү орду Кыргыз Республикасынын аймагы деп таанылган иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү чет өлкөлүк уюмдардан жана жеке ишкерлерден сатып алууда КНС боюнча салык агентинин милдеттерин аткаруудан бошотулат. Бул жеңилдик Кыргыз Республикасынын Салык кодексинин 53-беренесинин 8-бөлүгүндө каралган.
AI-компаниялар үчүн бул чет өлкөлүк программалык чечимдерди, булут кызматтарын жана эсептөө кызматтарын сатып алууда өзгөчө маанилүү. Мында тиешелүү операциялар аталган ченемдин колдонуу чөйрөсүнө кирүүгө тийиш. Мындай чыгымдар жалпы чыгымдардын олуттуу бөлүгүн түзсө, жеңилдик сатып алууларга байланышкан салык жүгүн азайтышы мүмкүн. Анын таасирин бюджетте пайда салыгынан бошотуу менен бирге эске алуу керек. Жеңилдиктин колдонулушу келишимдин мазмунуна, берүүчүнүн макамына жана берүү ордун аныктоо эрежелерине жараша болот.
Чет өлкөдөн иштерди жана кызмат көрсөтүүлөрдү сатып алуудагы КНС жеңилдиги жабдууларды импорттоодо КНСтен автоматтык түрдө бошотууну билдирбейт. Серверлерди, GPUларды жана башка товарларды алып кирүүдө бошотуулардын колдонулушу товардын түрүнө жана импорттун шарттарына жараша өзүнчө аныкталат.
Резидент макамын берүүдө кирешелердин түзүмү эске алынат. «Кыргыз Республикасынын Жогорку технологиялар паркы жөнүндө» Кыргыз Республикасынын Мыйзамынын 6-беренесине ылайык, кирешелердин кеминде 90%ы ушул мыйзамдын 4-беренесинде көрсөтүлгөн ишмердик түрлөрүнөн түшүүгө тийиш. Бул шартты экспорттук талаптан айырмалоо зарыл.
Мыйзамдын 6-беренесинде экспорттук шарт биротоло каттоодон өткөн учурдан тартып бир жыл өткөндөн кийинки мезгилге карата баяндалган. ЖТПнын жарыяланган түшүндүрмөсүндө 80% экспорт талабы экспорттолгон товарлардын, иштердин жана кызмат көрсөтүүлөрдүн үлүшү жана/же аларды экспорттоодон түшкөн кирешелер аркылуу түшүндүрүлөт. Бул түшүндүрмөгө ылайык, талап биротоло каттоодон өткөн учурдан тартып колдонулат, ал эми биринчи баалоо толук бир жыл өткөндөн кийин жүргүзүлөт. Түздөн-түз кардар ким экени маанилүү: акыркы колдонуучунун чет өлкөдө болушу бүтүмдү өзүнөн өзү экспорттук бүтүмгө айлантпайт.
2024-жылдын ноябрында Кыргыз Республикасынын Президенти Садыр Жапаров Жогорку технологиялар паркынын режиминин колдонулуу мөөнөтүнө коюлган чектөөнү алып салган мыйзамга кол койгон. Натыйжада ЖТП режими мөөнөтсүз болуп, резиденттерге бизнести узак мөөнөткө пландаштырууда жана өнүктүрүүдө көбүрөөк аныктык берди.
Түшүмү $10 млн болгон AI-компания: пайданын маржасы төлөм жүгүнө кандай таасир этет?
Жылдык түшүмү $10 млн болгон компанияны мисал катары карап көрөлү. Эсептөө үчүн бул түшүмдүн баары ЖТПга чегерүүнүн базасына кирет жана компания режимдин шарттарын аткарат деп кабыл алабыз.
Бул мисалда 1% чегерүү жылына $100 000 түзөт. Мыйзамда чейрек сайын чегерүү каралган; бул жерде салыштыруу үчүн жылдык сумма колдонулду. Режимдин талаптарына жооп берген ишмердикке пайда салыгынан бошотуу колдонулат. Бирок $100 000 компаниянын бардык салыктык жана административдик чыгымдарын камтыбайт.
Таблицада чегерүү пайданын канча бөлүгүн түзөрү көрсөтүлгөн. Бул мисалда пайда аталган чегерүүгө жана пайда салыгына чейин эсептелет.
Жылдык түшүм | Шарттуу пайда маржасы | Каралып жаткан төлөмдөргө чейинки пайда | Түшүмдөн 1% чегерүү | Чегерүүнүн бул пайдадагы үлүшү |
|---|---|---|---|---|
$10 000 000 | 5% | $500 000 | $100 000 | 20% |
$10 000 000 | 10% | $1 000 000 | $100 000 | 10% |
$10 000 000 | 20% | $2 000 000 | $100 000 | 5% |
$10 000 000 | 40% | $4 000 000 | $100 000 | 2,5% |
$10 000 000 | 60% | $6 000 000 | $100 000 | 1,67% |
Бул — түшүндүрмө иретиндеги эсептөө. Акыркы тилкеде мыйзамда белгиленген пайда салыгынын ставкасы эмес, эки сумманын катышы көрсөтүлгөн. 1% чегерүүнү эсептөөнүн негизи ЖТПнын салыштырма материалында баяндалган.
Рентабелдүүлүк өскөн сайын түшүмдөн эсептелген чегерүүнүн пайдадагы үлүшү азаят. Ошондуктан бул режим кирешелүү программалык бизнес үчүн жагымдуу болушу мүмкүн. Пайда маржасы төмөн, эсептөө ресурстарына же үчүнчү жактардын кызматтарына кеткен чыгымдары жогору компаниялар финансылык моделин өзгөчө кылдат текшерүүгө тийиш. Компания түшүм алса, чыгаша менен иштеген жылы да чегерүү төлөө милдети жаралышы мүмкүн.
Толук бюджетти салыштыруу керек: корпоративдик төлөмдөрдү, кызматкерлерге жана социалдык камсыздандырууга кеткен чыгымдарды, аудитти, бухгалтердик эсепти, банктык жана булут кызматтарын, ошондой эле башка өлкөлөрдөгү милдеттенмелерди. Чет өлкөдөгү пайда салыгынын ставкасын түшүмгө колдонуп, айырмасын үнөмдөө катары көрсөтүү туура эмес.
Салыктардан тышкары эмнелерди эске алуу керек?
Команда жана иштеп чыгуунун мүнөзү
Кадрларды жалдоонун так планынан баштаңыз: тиркеме иштеп чыгуучулар, машиналык үйрөнүү боюнча инженерлер, коопсуздук адистери же моделдерди изилдөөчүлөр керекпи? Керектүү адистердин жеткиликтүүлүгүн бош орундарды жарыялоо жана маектешүү аркылуу текшериңиз. Өлкө боюнча орточо айлык акы сизге талап кылынган квалификациядагы алгачкы он кызматкерди жалдай аларыңызды көрсөтпөйт.
Колдонмо AI-чечимдерин иштеп чыгуучу команда үчүн натыйжалуу инженердик ишти уюштуруу маанилүүрөөк болушу мүмкүн, ал эми лаборатория үчүн изилдөөчүлөр коомчулугуна жакын жайгашуу артыкчылык бере алат. Бул — бизнес-моделдердин айырмасы; ал бир өлкөнү бардык AI-долбоорлор үчүн эң мыкты деп жарыялоого негиз болбойт.
Кыргызстандын арзан AI-эсептөөлөр үчүн мүмкүнчүлүктөрү
Арзан электр энергиясы жана муздатууга ыңгайлуу шарттар Кыргызстандын AI-эсептөөлөр үчүн атаандаштыкка жөндөмдүү аянтча болушуна өбөлгө түзүшү мүмкүн. Экономист Майкл Локшиндин Дүйнөлүк банк 2026-жылдын июлунда жарыялаган изилдөөсүндө субсидияланган электр тарифтерине түзөтүү киргизилген сценарий боюнча Кыргызстан эсептелген өздүк нарктын төмөндүгү жагынан 85 өлкөнүн ичинен биринчи орунда турат. NVIDIA H100 SXM үчүн болжолдуу баа бир GPU-саатка $1,58 түзөт.
D тиркемесинде IT-кубаттуулугу 40 МВт болгон шарттуу дата-борбор каралган. Муздатууну кошкондо жалпы кубаттуулук 43,2 МВтты түзөт. Бир GPU-сааттын баасы $2 жана кубаттуулуктун пайдаланылуу деңгээли 70% болгондо, пландалган деңгээлге чыккандан кийин модель жылына болжол менен $701,3 млн түшүмдү көрсөтөт. Түшүм пайдага барабар эмес: долбоор олуттуу инвестицияларды жана жабдууларды жаңылоону талап кылат.
Көрсөтүлгөн көрсөткүчтөр изилдөө моделдөөлөрүнүн натыйжалары болуп саналат. Алар конкреттүү инвестициялык долбоордун иш жүзүндөгү түшүмүнүн божомолу же Кыргыз Республикасында энергетикалык жана эсептөө инфраструктурасынын жеткиликтүүлүгүнүн кепилдиги эмес. Бир GPU-саатка $1,58 деген баа автор кабыл алган божомолдордун алкагында эсептелген өздүк наркты чагылдырат жана эсептөө кубаттуулугун ижарага алуунун учурдагы коммерциялык тарифи болуп саналбайт.
Бул мүмкүнчүлүктү ишке ашыруу үчүн дата-борборлор, ишенимдүү электр менен камсыздоо, санариптик инфраструктура, жеткиликтүү каржылоо жана чет өлкөлүк кардарлардын ишеними керек. Автор белгилегендей, энергияга кеткен чыгымдардын төмөн болушу экспорттук атаандаштыкка жөндөмдүүлүктү өзүнөн өзү кепилдебейт.
Бул инфраструктуралык мүмкүнчүлүк ЖТПнын салык режиминен өзүнчө бааланат: конкреттүү дата-борбордун резиденттик талаптарга ылайык келиши өз алдынча текшерүүнү талап кылат.
Жасалма интеллектти жөнгө салуу жана кардарларга жетүү
Компаниянын сатуу рыногунан тышкары жерде катталышы аны ошол рыноктун эрежелеринен сөзсүз түрдө бошотпойт. Еврокомиссиянын түшүндүрмөсүнө ылайык, AI Act боюнча тиешелүү милдеттер Европа Бирлигинен тышкаркы берүүчүлөргө да жайылышы мүмкүн. Буга системаларды Европа рыногуна чыгаруу же алардын ишинин натыйжаларын Европа Бирлигинде колдонуу учурлары кирет. Так милдеттер өнүмгө жана компаниянын ролуна жараша болот.
Бизнести көчүрүүнү пландаштырууда рынокторду, кардарларды жана өнүмдү колдонуунун жөнгө салынуучу сценарийлерин аныктаңыз. Корпоративдик салыктын төмөн ставкасы конкреттүү кардар сиздин чечимиңизди сатып ала аларын аныктабайт.
Изилдөөлөрдү колдоо жана инвестициялар
Чыгаша менен иштеген AI-лаборатория пайда салыгынын ставкалары менен катар изилдөөлөрдү колдоо чараларын да салыштырышы керек. Мисалы, Улуу Британиянын бириктирилген R&D программасында шарттар аткарылганда талаптарга жооп берген чыгымдардын 20%ы өлчөмүндө эсептелүүчү, салык салынуучу салык кредити каралган. Бул жасалма интеллектке кеткен бардык чыгымдардын 20%ын шартсыз кайтаруу дегенди билдирбейт.
Потенциалдуу инвесторлор сунушталып жаткан түзүмгө инвестиция сала аларын өзүнчө талкуулаңыз. Капитал тарткан компания, интеллектуалдык менчиктин ээси жана операциялык команда ар башка милдеттерди аткарышы мүмкүн. Бир нече өлкөнү камтыган түзүм салыктарды, иш жүзүндөгү ишмердикти жана юридикалык кесепеттерди өзүнчө баалоону талап кылат.
Кыргызстанда IT-бизнести кантип баштоо же көчүрүүгө кантип даярдануу керек?
Кыргызстанды жаңы IT-компанияны ачуу, эл аралык бизнести өнүктүрүү же иштеп жаткан долбоорду көчүрүү үчүн аянтча катары кароого болот. Даярдык бизнес-моделди, каттоо шарттарын жана ЖТПнын талаптарын текшерүүдөн башталат. Компаниянын ишмердигин уюштурууну жана уюштуруучулардын жеке көчүүсүн өзүнчө пландаштыруу керек: конкреттүү кадамдар тандалган бизнес түзүмүнө жана команданын иштеген жерине жараша болот.
- Түзүмдү өзгөртүүдөн мурда ЖТПнын талаптарына ылайыктуулукту текшериңиз
Өнүмдүн, иштеп чыгуу иштеринин, түшүмдүн жана кардарлар жайгашкан өлкөлөрдүн сүрөттөмөсүн даярдаңыз. Келишимдерге ким кол коёрун жана төлөмдөрдү ким аларын көрсөтүңүз. Моделди ЖТПнын Дирекциясы менен талкуулаңыз. - Бизнести каттоону жана ЖТПнын резиденти макамын алууну айырмалаңыз
Булар — өзүнчө жол-жоболор. ЖТПнын колдонмосунда жергиликтүү каттоо, арыз берүү жана аны кароо, ошондой эле биротоло каттоо каралганга чейинки алты айлык алгачкы мезгил баяндалган. Резидент болгондон кийин да отчёттуулук жана милдеттүү жылдык аудит сакталат. - Өзүңүздүн төлөм багыттарыңыз боюнча банктык эсептешүүлөрдү текшериңиз
Банк менен компаниянын менчик ээлерин, кардарлардын өлкөлөрүн, валюталарды, операциялардын көлөмүн жана аларды ырастоочу келишимдерди талкуулаңыз. Эсеп ачуу жана керектүү эл аралык төлөмдөрдү жүргүзүү мүмкүнчүлүгү — өзүнчө этаптар. Операциялардын жеткиликтүүлүгү жана текшерүү талаптары банктарга жараша айырмаланат. - Команданын кайсы мүчөлөрүнө көчүп келүү керек болорун аныктаңыз
Эгер уюштуруучулар же кызматкерлер Кыргызстандан иштөөнү пландаштырса, өлкөдө болуунун жана иштөөнүн негиздерин, эмгек акыны тариздөөнү жана жеке салыктык резиденттикти текшериңиз. Чет өлкөдө калган команда мүчөлөрү үчүн эмгек же подряддык мамилелерди тариздөөнү жана алар иштеген өлкөдөгү милдеттенмелерди өзүнчө баалаңыз. Компаниянын ЖТПдагы макамы жеке миграциялык уруксаттарды алмаштырбайт. - Келишимдер жана интеллектуалдык менчик маселелерин жөнгө салыңыз
Коддун жана моделдердин ээсин, келишимдерди өткөрүп берүү мүмкүнчүлүгүн жана кардарлардын макулдугу зарыл экенин аныктаңыз. Башкарууну, активдерди жана функцияларды которуунун кесепеттерин эки юрисдикциянын адистери менен баалоо керек. - Он эки айга бюджет түзүңүз
Ага ЖТПга чегерүүлөрдү, кызматкерлерге жана социалдык камсыздандырууга байланышкан тиешелүү төлөмдөрдү, кесипкөй кызматтарды, инфраструктураны жана көчүү чыгымдарын киргизиңиз. Кирешелердин түзүмүн жана экспортту көзөмөлдөө үчүн башынан эле жооптуу адамды дайындаңыз.
ЖТПнын салыктары жана бизнести көчүрүү боюнча көп берилүүчү суроолор
Кыргызстандагы бардык AI-компаниялар салыктан бошотулабы?
Жок. ЖТПнын жеңилдиктери үчүн резидент макамы жана атайын режимдин шарттарын сактоо талап кылынат. Компанияны каттоо же жасалма интеллектти эске салуу гана жетишсиз.
Пайда салыгынын 0% ставкасы төлөмдөр таптакыр жок дегенди билдиреби?
Жок. Дирекцияга чегерүү сакталат. Кызматкерлерге, социалдык камсыздандырууга байланышкан төлөмдөр жана башка тиешелүү милдеттенмелер өзүнчө бааланат.
ЖТП режими 2027-жылы аяктайбы?
Жок. Режимдин колдонулуу мөөнөтүнө коюлган чектөө 2024-жылы алынып салынган: ЖТП мөөнөтсүз иштейт. Жеңилдиктерди колдонуу үчүн компания резидент макамын сактап, режимдин талаптарын аткарууга тийиш.
Чет өлкөлүк уюштуруучу компания ача алабы?
Ооба. ЖТП компанияга 100% чет өлкөлүк ээлик кылуу мүмкүн экенин көрсөтөт. ЖТПга кирүү, банктык тейлөө жана адамдардын көчүүсү өзүнчө жол-жоболорду талап кылат.
Компания ЖТПнын резиденти макамын алышы үчүн уюштуруучу Кыргызстанга сөзсүз көчүп келиши керекпи?
Компаниянын ЖТПнын резиденти макамын алышы үчүн чет өлкөлүк уюштуруучунун жеке өзү көчүп келиши милдеттүү шарт эмес. Ошол эле учурда компания Кыргыз Республикасында катталууга жана ишмердик жүргүзүүгө коюлган талаптарды аткарууга тийиш.
ЖТП экстерриториалдык принципте иштейт: резиденттер технопарктын атайын бөлүнгөн аймагында жайгашууга милдеттүү эмес. Ошондуктан ЖТПга катышууну уюштуруучунун жашаган жерин сөзсүз өзгөртпөстөн эл аралык IT-бизнести өнүктүрүүнүн жолу катары кароого болот. Кызматкерлердин башка өлкөлөрдөн иштөө мүмкүнчүлүгүн жана жергиликтүү ишмердикке коюлган талаптарды компаниянын түзүмүн эске алуу менен өзүнчө баалоо зарыл.
Эмнеден баштоо керек?
Бизнестин кыскача сүрөттөмөсүн даярдаңыз: өнүм, менчик ээлери, түшүмдүн божомолу, кардарлардын өлкөлөрү жана пландалган команда. Бизнести көчүрүү боюнча акыркы чечим кабыл алынганга чейин ушул маалыматтын негизинде ЖТПнын шарттарына ылайыктуулук жөнүндө консультация алыңыз.
Кыргызстан сиздин AI-компанияңызга ылайыктуубу?
Ишмердиги талаптарга жооп берген, чет өлкөлүк кардарлары жана кадрларды жалдоо менен эсептешүүлөр боюнча ишке ашырылуучу планы бар программалык өнүмдөрдү экспорттоочу компаниянын ЖТПны карап чыгууга конкреттүү негиздери бар. Эсептөөлөргө көп каражат жумшаган изилдөө компаниясы инфраструктурага жеткиликтүүлүктү, изилдөөлөрдү колдоону жана инвесторлордун талаптарын кошумча баалоого тийиш.
Ар кайсы өлкөлөрдө бир эле бизнес-модель түшүм, пайда жана команданын муктаждыктары боюнча бирдей божомолдор менен салыштырылганда чечим көбүрөөк негизделген болот.
AI-компания ачууну же бизнести Кыргызстанга көчүрүүнү пландап жатасызбы?
Ишмердигиңизди, экспорттук моделиңизди жана резидент макамын алуу тартибин талкуулоо үчүн Жогорку технологиялар паркынын Дирекциясына кайрылыңыз.
